Tovar belgisi guvohnomasi — brend nomini raqobatchilardan himoya qiladigan yagona rasmiy hujjat. Usiz nom aslida sizniki emas: uni boshqa birov roʻyxatdan oʻtkazsa, vitrina, qadoq va reklama qaytadan qilinadi.
Koʻpchilik bu ishni talabnoma topshirishdan boshlaydi. Bu xato: talabnoma toʻlanadi, lekin rad javobi kelsa boj qaytmaydi. Shuning uchun ish auditdan boshlanadi.
Birinchi bosqich — audit. Belgi bazalar boʻyicha tekshiriladi va roʻyxatdan oʻtish ehtimoli baholanadi. Bu yerda aniq nom boʻyicha qidiruv yetarli emas. Ekspertiza belgilarni oʻxshashligi boʻyicha solishtiradi — bitta harf farq qiladigan nom ham toʻsiq boʻlishi mumkin. Shuning uchun fonetik qoʻshnilar va kirillcha yozilishi ham alohida qidiriladi.
Ikkinchi bosqich — sinf va roʻyxat. Tovar belgisi umuman emas, aniq tovar va xizmatlar uchun roʻyxatdan oʻtkaziladi. Ular MKTU (Nitsa) tasnifi boʻyicha 45 sinfga boʻlingan. Sinf raqamining oʻzi hech nimani hal qilmaydi — ichidagi roʻyxat hal qiladi.
Uchinchi bosqich — talabnoma. Hujjatlar tayyorlanadi, bojlar hisoblanadi va talabnoma topshiriladi. Bojlar bazaviy hisoblash miqdoriga bogʻlangan va sinflar soniga qarab oʻsadi.
Toʻrtinchi bosqich — ekspertiza. Bu eng uzun qism va muddat davlat organiga bogʻliq. Koʻrib chiqish davomida soʻrovlar kelishi mumkin: belgining biror qismini himoyadan chiqarish, roʻyxatni aniqlashtirish yoki oʻxshash belgi boʻyicha izoh berish. Har soʻrovga muddat ichida javob berilishi shart — javobsiz qolgan soʻrov talabnomani yopadi.
Beshinchi bosqich — guvohnoma. U chiqqach belgi rasman himoyalanadi va oʻshandan boshlab ® belgisini qoʻyish mumkin. Undan oldin ™ ishlatiladi: ™ shunchaki «bu bizning belgimiz» degani, ® esa roʻyxatdan oʻtganini bildiradi va asossiz qoʻyilsa muammo tugʻdiradi.
Eng koʻp uchraydigan xato — brendni ishga tushirib, keyin roʻyxatdan oʻtkazmoqchi boʻlish. Bir yil ishlagan nom band chiqsa, yoʻqotilgan pul faqat boj emas: qadoq, vitrina, ijtimoiy tarmoq va mijozning xotirasidagi nom ham qaytadan quriladi.
Toʻgʻri tartib teskari: avval tekshiruv, keyin brendga sarmoya.
Maqola dastlab Telegram kanalimizda eʼlon qilingan · 2026-09-03