Tovar belgisi butun dunyo uchun emas, aniq tovar va xizmatlar uchun himoyalanadi. Ular xalqaro MKTU (Nitsa) tasnifi boʻyicha 45 sinfga boʻlingan: 1–34 — tovarlar, 35–45 — xizmatlar.
Birinchi tushunmovchilik shu yerda boshlanadi. «35-sinfda olamiz» degan gap hech nimani anglatmaydi. 35-sinf ichida ham reklama agentligi xizmatlari bor, ham santexnika savdosi bor — ular bir jinsli emas. Ekspertiza sinf raqamini emas, roʻyxatni solishtiradi.
Ikkinchi tushunmovchilik — «koʻproq sinf olsak, koʻproq himoya» degan fikr. Amalda teskari boʻlishi mumkin. Roʻyxat qanchalik keng boʻlsa, oʻxshash belgi bilan toʻqnashish ehtimoli shunchalik yuqori — va rad etish xavfi oshadi. Ustiga har qoʻshimcha sinf bojni oshiradi.
Uchinchisi — roʻyxat belgining oʻz kuchiga ham taʼsir qiladi. Agar nom faoliyatni tavsiflab tursa, roʻyxatga oʻsha faoliyatni yozish belgining tavsiflovchiligini kuchaytiradi. Masalan nomida «market» boʻlgan belgi uchun roʻyxatga «chakana savdo, doʻkon» deb yozish oʻz qoʻli bilan qarshi dalil berish demak.
Toʻgʻri yondashuv oddiy: roʻyxat bugungi faoliyatdan va yaqin ikki-uch yildagi real rejadan kelib chiqadi. Faraz qilingan kelajak emas.
Amalda koʻp uchraydigan sinflar: 35 — savdo, reklama, biznes boshqaruvi; 41 — taʼlim va tadbirlar; 43 — ovqatlanish va mehmonxona; 44 — tibbiyot va goʻzallik; 25 — kiyim; 30 — oziq-ovqat.
Alkogol (33) va tamaki (34) sinflari alohida tartibga ega va MOHUR ularni tavsiyaga kiritmaydi.
Sinf tanlash huquqiy qaror, ijod emas. Shuning uchun u audit natijasidan keyin qilinadi: qaysi sinfda qanday toʻsiq borligi koʻrinib turgandan keyin roʻyxat shunga qarab tuziladi.
Maqola dastlab Telegram kanalimizda eʼlon qilingan · 2026-09-03